MASONLUQ(unumi melumat)

Masonluq – dini-etik herekat olub XVIII esrde gizli beynelxalq teşkilat şeklinde meydana gelmişdir. İngilisceden tercümede “azad benna” menasını verir (freemason). Masonluq müxtelif formalarda mövcud olub üzvlerinin vahid menevi ve metafiziki idealları bölüşmesi ile seciyyelenir. Bunlardan en birincisi Ali Varlığa inamdır.
Masonluq yerli lojalar şeklinde fealiyyet gösterir. Yerli lojalar Baş Lojaya tabedir. Bir qayda olaraq her ölkede yalnız bir Baş Loja fealiyyet gösterir. Lakin ABŞ-da her ştatda bir Baş Loja mövcuddur. İlk Mason lojaları XVII esrde İngilterede meydana gelir. Lakin bezi tedqiqatçılar masonluğun daha qedim keçmişe malik olduğunu bildirir. Onların fikrince masonluq öz esasını Selibçilikden ve XIII esr gildiya bennaları ittifaqından götürür. Bezileri ise bunu tarixi Süleyman Mebedinin tikilmesi ile elaqelendirir.
İdeologiya ve simvolikası
Bezi lojalarda icmaya ateist düşünceli insanların qebulu daha meqbul sayılsa da, ümumilikde, masonluq da dünyanın dini tehliline esaslanır ve üzvlüyü dini mensubiyyte göre mehdudlaşdırmır. Masonluq felsefesi özünde xristianlıq ve diger dinlerin zahiri elementlerini ehtiva edir. Masonluğun remzleri ve terminologiyası öz menşeyini hrekatın ilk qardaşlarından olan bennaların emek aletlerindın alır. Mala, pergar, şaqul masonlar terefinden sözün en geniş menasında tehlil edilir ve bunlara mistik mena verilir. Masonluğun ümumqebulolunmuş remzi daxilinde açıq göz olan üçbucaqdır. Masonluğun diger remzlerinden biri de masonların müqeddes hesab etdiyi akasiya ağacıdır.
Masonluğun esas dini menası Allah ve insan ruhunun xüsusi enerji halları olmasını iddia etmesindedir. Masonlar bu telime esaslanaraq günah ve xecalet anlayışlarını redd edir, evezinde karmaların pozulmasını beşeriyyet ve mason ordeni üçün pis ve ya zererli hesab edirler. Bele ki, masonların fikrince ruh şexssiz substansiya olub başqa bir insan bedenine ötürüle biler.
Mason qaydalarını pozmuş merhumun qebir daşı üzerinde yalnız “Nebe” (yoxluq) sözü yazılır.

[redaktə / تحریر] Masonluq ve İslam
ekser İslam alimlerinın Masonluq haqqında fikirleri Anti-Semitizm ve anti-Sionizm ile bağlıdır. Bezileri ise masonluğu Deccalla bağlayırlar. Bezi müselmanlar bu telimin yehudilere xidmət etdiyini bildirirler. Onların fikrince bu özünü El-eqsa mescidini dağıtdıqdan sonra Süleyman mebedini yeniden berpa etmek cehdlerinde gösterir. Dünyanın ekser müselman dövletleri öz hüdudları daxilinde mason icmalarının fealiyyetine qadağa qoyub. Bununla bele, Türkiye, Malayziya, Merakeş, Livan, İraq ve Misirde Baş Lojalar fealiyyet gösterir.

Masonluğa namized kes ona zamin duracaq heqiqi üzvden ilkin teklif almaq şertile yaşayış yerinde fealiyyet gösteren Lojaya müriciet etmelidir. Bezi yurisdiksiyalarda üzvlüye 3 defe müracet etmeldir. Lakin bu teleb indi bir o qeder de geniş yayılmayıb. Namizedin Lojaya teklifi nece almasından asılı olmayaraq onun icmaya daxil olamsı qapalı sesverme ile müeyen edilir. Üzvlüyün lehine olanlar ağ kürecik, eleyhine olanlar ise qara kürecik qaldırır.

Ümumi telebler
Mason olmaq üçün namized aşağıdakl şertleri ödemelidir:
1. Cinsi kişi olmalı ve mason olmaq qerarını könüllü qebul etmelidir.
2. Vahid Tanrı-Yaradana inanmalıdır.
3. Yaşı minimal yaş heddinden çox olmalıdır (yurisdiksiyadan asılı olaraq 18-25)
4. Sağlam düşünce ve exlaqa malik olmalıdır.
5. Azad doğulmalı (yeni qul olmamaıdır. Lakin indi bu teleb ekser lojalarda leğv olunub).
6. 1 ve ya 2 masondan rekomendasiyası olmalıdır.

Meşhur masonlar

ABŞ prezidenti Harri Trumen
Volter - fransız yazıçısı.
İohan Sebastian Bax - bestekar.
Simon Bolivar - Latın Amerikasında azadlıq herekatının rehberi.
Ser Uinston Çörçill (Çörçill cemiyyeti onun 1921-ci ilde Masonluğu terk etdiyini iddia edir).
Ser Artur Konan Doyl - britaniyalı yazıçı, Şerlok Holmsun yaradıcısı.
Qustav Eyfel - Eyfel qüllesinin memarı.
Benjamin Franklin - ixtiraçı, ABŞ İstiqlal Beyannamesinin ve konstitusiyasının müelliflerinden biri.
İohan Volfqanq Höte - alman şair-filosofu.
Frans List - bestekar.
Volfqanq Amadey Motsart - Avstriya bestekarı.
Franklin Delano Ruzvelt - ABŞ prezidenti.
Teodor Ruzvelt - ABŞ prezidenti.
Fridrix Şiller - Alman yazıçısı.
Harri Trumen - ABŞ prezidenti.
Mark Tven - ABŞ yazıçısı.
Corc Vaşinqton - ABŞ prezidenti.
Oskar Uayld - irland dramaturqu ve şairi.

Ogru Olmaq Isteyirem

NUSRET KESEMENLI
OGRU OLMAQ ISTEYIREM...

Qoy milisler esitmesin,
Qorxulu bir sirr deyirem:
Coxdandir ki, bir arzum var,
Ogru olmaq isteyirem!...

Insanlarin arasindan
Eqidesiz adamlari,
Vicdanini pula satan
nadanlari
Ogurlamaq isteyirem!

Bu torpagin gunden-gune
Niye artir derdi-seri...
Dovletlerin arasindan serhedleri
Ogurlamaq isteyirem!

Axi, ne is gormusem ki,
Ogurluq da isdi bari.
Men anamin sifetine
Vaxtsiz dusmus qirislari
Ogurlamaq isteyirem!...

Birisini yixmaq ucun
Ikisinin ulfetini,
Insanlarin ureyinden Her kinini,
nifretini,
Yalanini bundan ona,
Ondan buna satanlari,
Iki seven arasindan
O ucuncu adamlari
Ogurlamaq isteyirem!

Araz axir...
O taydan da insan baxir,
Bu taydan da insan baxir,
Nece milyon gozuyasli ezizimi,
O hesretli Tebrizimi
Ogurlamaq isteyirem!

Indi nece dovletlerden
Mezlumlarin ah-zarini,
Yad torpaqda yatib qalan,
Esrlerin arxasindan
Qollarini catib qalan
Kerbeladan Fuzulinin,
Helebdense Nesiminin mezarini
Ogurlamaq isteyirem!

Ne gizledek, bilir hami
Tonqal catib yandirirlar
bu cahani.
Qelbim deyir:
“Bir azeri meselini yadina sal:
“Ogrudan-ogruya halal...”
Prometey ogurlayib
Insanlara veren odu
Ogurlamaq isteyirem!

Lap qezebi tutsa bele Yerin mene,
goyun mene
Ne deyirsiz, deyin mene
Ogru olmaq isteyirem !!!

NAĞIL – HEYAT
Anam olsan bele, ay anam, xeyli,
Senden gileyliyem, senden gileyli...
Sen duymaq, düşünmek öyretdin mene,
Duyub-düşünmekden azad olaydım.
Danışmaq öyretdin sen öz körpen
Nola, men anadan lal doğulaydım.

Dilini bir ile öyrendim... nahaq!..
Öz dilim özüme kesilib yağı.
Bütün ömrüm boyu çalışdım, ancaq
Öyrene bilmedim danışmamağı...
Başıma beladır menim öz dilim,
Denizem, üzüme durub sahilim.

Yerimek öyretdin tutub elimden,
Dolaşdım aranı, dolaşdım dağı.
Balana yerimek öyredince sen,
Gerek öyredeydin yıxılmamağı...

Fikirler yığılır beynimde qat-qat,
Cavablar qorxulu, suallar-yasaq.
Heyatı qanana ögeydir heyat,
Onu qanmayana doğmadır ancaq.

Meni incidirler bezen qesd ile,
Ertesi her şeyi unuduram men.
Girova düşende zalima bele
Zülm edib, kam almaq gelmir elimden.

Ana, quduzlaşır heyat, ilbeil,
Dalayır puç olan ümidlerimi.
Niye isti deyil, mehriban deyil
Bu amansız heyat qucağın kimi?..

Hardasan, ay ana, bir gel, men yene
Belalı başımı qoyum dizine.
Mene nağıl danış, dayansın anlar,
Görüm, nağıldakı o qehremanlar
Cütbaşlı divleri ne teher yıxır,
Ne teher gizlenib, tilsimden çıxır.

Bir danış, hardadır, görüm seadet?
Bizim yurdumuza o niye gelmez?
Danış, danış görüm, Melik Mehemmed
Zülmetden işığa nece çıxdı bes?

Danışma, ay anam, danışma, kiri,
Beynime batmayır bu efsaneler.
Divler görmüşem ki, nağıl divleri,
Onların yanında toyuğa benzer.

Nadanlar görmüşem, öz yolundakı
Dike eniş deyir, düze dik deyir.
Tülküler görmüşem, öz qolundakı
Demir zencirleru bileik deyir.

Atasını söyen, yada baş eyen
Rehberler görmuşem, qeddar, amansız.
Tikana gül deyen, güle kol deyen
Qarılar görmüşem dinsiz, imansız.

Quldurlar görmüşem, özge yer deyil,
Yurdunu talayıb, asude yatmış.
Tacirler görmüşem, simuzer deyil,
“Malades” sözüne Veteni satmış.

Dünyanı bilenden, duyandan beri
Menim gözlerimden düşüb heyat da.
Nağılda gördüyüm qorxunc şeyleri,
Heyatda görmüşem, anam, heyatda.

B.Vahabzade
Yanvar, 1964 – may, 1965